Trump ya yi barazanar ƙara kai hare-hare kan Iran yayin da yaƙi ke ƙara tsananta

12
  • Mutane 18 sun mutu, yayin da wasu akalla 108 suka jikkata, a hare-haren baya-bayan nan, a cewar jami’an Iran

Shugaban Amurka Donald Trump ya yi barazanar sake kai hare-hare kan Iran, yana mai cewa Amurka za ta iya kai farmaki “a duk lokacin da take so”, yayin da adadin mutanen da suka mutu sakamakon hare-haren baya-bayan nan ya kai 18.

Jami’an Iran sun ce wasu mutane aƙalla 108 sun jikkata a hare-haren.

Barazanar Trump ta zo ne ranar Laraba bayan Amurka da Iran sun yi musayar hare-haren da aka ce su ne mafiya tsanani tun bayan watan Yuli.

Sojojin Amurka sun kai hare-hare kan birane da wuraren da ke gaɓar kudancin Iran, kusa da mashigin ruwan Hormuz, ciki har da garin Kuhestak.

Jami’an Iran sun ce wani harin ya afkawa taron biki a garin, inda aƙalla mutane huɗu suka mutu.

Iran ta mayar da martani ta hanyar kai hare-hare kan sansanonin sojojin Amurka a sassa daban-daban na Gabas ta Tsakiya, ciki har da Bahrain, Iraq da Jordan.

Da yake magana da manema labarai a Fadar White House, Trump ya ce Amurka ta “kai musu mummunan hari a daren jiya”.

Ya kuma ce hare-haren sun lalata sabbin kayan aikin soji da Iran ta samar a kusa da mashigin ruwan Hormuz.

“An kai hari mai tsanani a daren jiya. Kuma a shirye muke mu sake kai wani. A duk lokacin da muka ga dama,” in ji Trump.

Jami’an Iran sun ce mutane 18 ne suka mutu sakamakon hare-haren na Amurka.

Ministan Lafiya na Iran, Mohammad-Reza Zafarghandi, ya ce yara biyu na cikin waɗanda suka mutu. Ɗaya daga cikinsu yaro ne mai shekaru huɗu da aka kashe a harin da ya afkawa taron bikin aure a Kuhestak, da ke gundumar Sirik.

Esmaeil Baghaei, kakakin ma’aikatar harkokin wajen Iran, ya bayyana harin a matsayin “laifin yaƙi”, yana mai musanta iƙirarin Amurka na cewa sojojinta ba sa kai wa fararen hula hari.

“Abin da ya faru yana da matuƙar ban tsoro duk da farfagandar Amurka, amma ba ta taɓa iya faɗar abin da sojojin Amurka suke faɗa a yau ba. Mutanen Sirik na gaske ne. Waɗanda abin ya shafa na gaske ne,” Baghaei ya rubuta a shafin X.

Kafofin yaɗa labaran Iran sun ce za a gudanar da jana’izar waɗanda suka mutu a Kuhestak ranar Alhamis.

Matsin tattalin arziƙi da siyasa

Yaƙin, wanda ya shafe kusan watanni shida, ya janyo tashin farashin man fetur, ya girgiza tattalin arziƙin duniya tare da ƙara matsin siyasa kan jam’iyyar Republican ta Trump gabanin zaɓen tsakiyar wa’adi na watan Nuwamba.

Wani binciken Reuters/Ipsos da aka gudanar a watan Agusta ya nuna cewa kashi 31 cikin 100 kacal ne na Amurkawa ne ke goyon bayan yaƙin, yayin da kusan kashi 63 cikin 100 ke adawa da shi.

Farashin ɗanyen mai nau’in Brent ya tashi zuwa kusan dala 95 kan ganga, sama da kashi 30 cikin 100 fiye da farashinsa a farkon yaƙin, bisa bayanan da Al Jazeera ta ambata.

Binciken Reuters/Ipsos ya kuma nuna cewa amincewar jama’a da shugabancin Trump ta ragu daga kashi 40 zuwa kashi 33 cikin 100 tun bayan fara rikicin.

Trump ya ce bai yi tsammanin sabon yaƙin zai daɗe ba, yana kuma musanta cewa zaɓen Nuwamba yana shafar manufofinsa game da Iran.

“Na farko, ba ni ne ke neman takara ba. Jam’iyyata ce ke takara, kuma zan taimaka wa jam’iyyata,” in ji shi.

Ya ƙara da cewa jam’iyyarsa na mutunta matsayinsa na hana Iran mallakar makamin nukiliya.

Sai dai Iran ta musanta cewa tana ƙokarin ƙera makamin nukiliya.

Rikicin mashigin ruwan Hormuz

Tariq Khan, tsohon Laftanar Janar na sojojin Pakistan kuma tsohon kwamandan Frontier Corps, ya ce Amurka na fuskantar wani yanayi mai matuƙar wahala a dabarun yaƙi da Iran.

Khan ya shaida wa Al Jazeera cewa Amurka ba ta yi nasarar dawo da yanayin zirga-zirgar jiragen ruwa da ake da shi kafin yaƙin ba, yayin da yanzu take kashe albarkatun soji wajen magance matsalar da yaƙin da kansa ya taimaka wajen haifarwa.

Mashigin ruwan Hormuz ya kasance ɗaya daga cikin muhimman hanyoyin jigilar makamashi a duniya, inda kusan kashi ɗaya bisa biyar na man da ake cinikinsa a duniya ke bi ta wurin.

A cewar Al Jazeera, Iran ta taƙaita zirga-zirgar jiragen ruwa ta mashigin ruwan bayan hare-haren Amurka da Isra’ila da suka fara yaƙin a ranar 18 ga Fabrairu.

A ranar Laraba, rundunar Islamic Revolutionary Guard Corps ta Iran ta ce wasu jiragen dakon mai guda biyu sun taka nakiyoyi tare da lalacewa yayin da suke ƙoƙarin ratsa mashigin ruwan ba tare da izini ba.

Kamfanin jigilar kayayyaki na Saudiyya, Bahri, shi ma ya ce wasu ma’aikatan jirgin ruwa biyu ƴan Philippines sun mutu a wani hari da aka kai kan jirginsu a farkon makon.

Hukumar Persian Gulf Strait Authority ta Iran ta ƙara wasu jiragen ruwa 11 cikin jerin waɗanda ta haramta amfani da mashigin ruwan saboda zargin rashin bin ƙa’idoji.

Trump ya ci gaba da cewa Amurka ce ke da cikakken iko kan mashigin ruwan, yana mai cewa sojojin Amurka na taimakawa wajen fitar da jiragen ruwa ɗauke da miliyoyin ganguna na mai.

Khan ya ce Iran ta fahimci cewa ba za ta iya kayar da Amurka a yaƙin gargajiya ba, don haka tana ƙoƙarin ƙara wa Amurka tsadar yaƙin ta fuskar soji, tattalin arziƙi da siyasa.

Madogara: Al Jazeera

Leave A Reply

Your email address will not be published.